Bir ebeveynin katkısı ev almayı mümkün kılabilir. Yıllar sonra, ayrılığın ardından aynı para transferi davanın en tartışmalı konularından birine dönüşebilir. Eşlerden biri hediye olduğunu, diğeri geri ödenmesi gerektiğini söyler. Ebeveyn de ilişki sürerken ödeme istememiş olsa bile paranın baştan beri borç verildiğini ileri sürebilir.

Yalnızca parayı hangi eşin anne babasının verdiğine bakarak güvenilir bir yanıt bulunamaz. Üç soru ayrılmalıdır: Gerçek bir geri ödeme yükümlülüğü var mıydı? Hediye varsa kime verildi? Eşlerin birbirlerine karşı hakları ile ebeveynin kendi hakları nasıl farklılaşıyor?

Burada ele alınan Family Law Act malvarlığı ve borç kuralları, genel olarak evli eşlere ve en az iki yıl evlilik benzeri bir ilişki içinde birlikte yaşamış evli olmayan partnerlere uygulanır. Bu eşik karşılanmadığında farklı sorunlar doğabilir.

Paranın verildiği tarihte ne kararlaştırıldığıyla başlayın

En güçlü deliller çoğu zaman uyuşmazlıktan önce oluşturulmuş belgelerdir: borç sözleşmesi, bağış yazısı, banka talimatları, e-postalar, mesajlar veya satın alma işlemini yürüten avukata verilen talimatlar. Sonraki açıklamalar da önemlidir, ancak o dönemin kayıtlarıyla karşılaştırılmalıdır.

Parayı kimin istediği, geri ödeme hakkında ne söylendiği, iki eşin de kabul edip etmediği, faiz veya teminatın görüşülüp görüşülmediği ve sonrasında ne olduğu sorulmalıdır. Düzenli ödemeler borç verildiği iddiasını destekleyebilir. Ödeme yapılmaması açıklama gerektirebilir, fakat tek başına borcun varlığını ya da yokluğunu belirlemez.

Konut kredisi veren kuruma sunulan bağış yazısı önemli delil olabilir. Şimdi bu yazının gerçek anlaşmayı yansıtmadığı söyleniyorsa çelişkinin dikkatle ve dürüstçe açıklanması gerekir. Çözüm geçmiş tarihli sözleşme hazırlamak veya ebeveynden olayları farklı anlatmasını istemek değildir.

Sözlü bir borç anlaşması, resmî sözleşme bulunmadığı için kendiliğinden geçersiz olmaz. Buna karşılık bir belgeye “borç” yazılması da tartışmalı her şartı uygulanabilir kılmaz. Niyet, koşullar, diğer deliller ve hukuki kuralların tümü önemlidir.

Hediye ise kime verilmişti?

BC Family Law Act’in 85. maddesi, üçüncü kişinin bir eşe verdiği hediye ve bundan elde edilen malvarlığı dâhil bazı değerleri paylaşımdan hariç tutar. Bu istisnayı ileri süren eş onu kanıtlamalıdır. Ebeveynin kendi çocuğuna yönelik hediyesi ile çiftin ikisine yönelik hediyesi farklı delil soruları doğurur.

Hediye ayrı hesapta tutulmayıp peşinata kullanıldıysa paranın izini sürmek önem kazanır. Banka kayıtları, satın alma belgeleri, sonraki satış veya yeniden finansman kayıtları, ilk katkıyı ayrılık anındaki malvarlığına bağlayabilir.

Güncel kanun, kanıtlanmış paylaşım dışı niteliğin, hukuki veya yararlanma esaslı mülkiyetin bir eşten diğerine aktarılmasına rağmen devam edeceğini de söyler. Bu yüzden evin ortak adlara kaydedilmesinin istisnayı otomatik olarak ortadan kaldırdığı varsayılmamalıdır. Anlaşmalar, hediyenin kaynağı ve tutarı ile kanuni istisnalar yine incelenmelidir.

Bir değerin paylaşım dışı olması, tüm değer artışının da dışarıda kalması demek değildir. Kanun, paylaşım dışı malvarlığının değer artışını genel olarak aile malvarlığına dâhil eder. Birden çok katkı, ipotek ve işlem varsa sonuç, hatırlanan bir peşinat tutarını çıkarmaktan daha karmaşıktır.

Borç ise iki ayrı hukuki ilişki vardır

Eş ilişkisi sırasında doğan gerçek bir yükümlülük, 86. madde kapsamında aile borcu olabilir. Bunun eşler arasında bölüştürülmesi, ebeveynin mutlaka ikisinden de doğrudan tahsilat yapabileceği anlamına gelmez.

Bu ayrım, 4 Eylül 2026’da yayımlanan Lan v Buchanan, 2026 BCCA 370 kararının merkezindeydi.

Önceki aile davasında bir ebeveynin verdiği paralar borç olarak kabul edilmiş ve eşler arasında aile borcu şeklinde paylaştırılmıştı. Ebeveyn daha sonra eski gelininden ödeme istedi. İlk derece hâkimi, aile borcu kararını ebeveynin alacağı için yeterli dayanak sayarak 248.120,60 dolar tutarında özet hüküm verdi.

Temyiz Mahkemesi bu hükmü kaldırdı. Family Law Act’in 5. Bölümü eşler arasındaki hakları düzenler; 82 ve 97(3). maddeler üçüncü kişi alacaklıların ayrı konumunu korur. Aile borcunun dağıtılması, başka şekilde borçlu olmayı kabul etmemiş eş ile ebeveyn arasında kendiliğinden sözleşme yaratmaz.

Ebeveynin, o davalıdan tahsilat için sözleşmesel hakkını kanıtlaması gerekiyordu. Mahkeme ayrıca zamanaşımı savunmasında yargılama gerektiren gerçek bir uyuşmazlık bulunduğunu belirledi. Paranın hediye olduğuna, ebeveynin hiçbir zaman tahsilat yapamayacağına veya talebin tamamının reddedilmesi gerektiğine karar vermedi.

Aile desteğiyle alınan evler açısından anlamı

Varsayımsal olarak bir ebeveynin, evlilik sırasında ev alması için yalnızca kendi yetişkin çocuğuna borç verdiğini düşünün. Yükümlülüğün eşler arasında aile borcu olarak hesaba katılması gerekebilir. Bu, diğer eşi ebeveynin sözleşmesinde otomatik olarak borç alan kişi yapmaz.

Tersi de aynı ölçüde önemlidir. Borcu eşlerden birine yükleyen ayrılık anlaşması, diğer eşi gerçekten imzaladığı kredi sözleşmesinden mutlaka kurtarmaz. Aile içi düzenleme ile alacaklının hakları ayrı değerlendirilmelidir.

Kendi alacağı için dava düşünen ebeveynler açısından Lan, zamanaşımının aile davası bitince başlayacağını varsaymamak gerektiğini de hatırlatır. Borcun şartları ve uygulanabilir öğrenme kuralları bağımsız olarak incelenmelidir.

Yararlı bir delil dosyası nasıl hazırlanır?

  • Her transferi tarih, para birimi, gönderen, alıcı ve amaçla birlikte ayrı kaydedin.
  • İlk anlaşmayı, kredi kurumuna verilen bağış yazısını ve satın almanın kapanış belgelerini saklayın.
  • Geri ödeme, borçtan vazgeçme veya paradan kimin yararlanacağına ilişkin yazışmaların tamamını toplayın.
  • Ödemeleri, faizi, teminatları, ödeme taleplerini ve sonraki değişiklikleri belirleyin.
  • Parayı eve, ardından satışa, yeniden finansmana veya yerine alınan eve kadar izleyin.

Her ebeveyn katkısının aynı nitelikte olduğunu varsaymayın. Bir transfer hediye, sonraki ödeme borç olabilir. Katkı, hediye-borç ayrımını aşan mülkiyet veya trust sorunları da doğurabilir.

Temel sonuç

Yararlı başlangıç noktası aile içinde kullanılan etiket değil, delildir. İlk anlaşmayı belirleyin, parayı takip edin ve eşler arasındaki mal paylaşımıyla ebeveynin bağımsız alacağını ayırın.

Sinclair Centre Law LLP, BC’de ayrılık sırasında tartışmalı aile içi borçları, peşinat katkılarını ve paylaşım dışı malvarlığı iddialarını değerlendirebilir. Belgeleri ve çözülmesi gereken konuları görüşmek için Vancouver ofisimizi 604-210-2009 numarasından arayın.

Bu yazı genel bilgi sağlar, hukuki görüş değildir. Güncel kanuni çerçeveyi ve Lan v Buchanan kararını 7 Eylül 2026 itibarıyla ele almaktadır.

Kaynaklar